Tăng cường hỗ trợ nông dân tận dụng tốt cơ hội từ hội nhập

Lượt xem: 100 | Gửi lúc: 10:20' 24/07/2016

Việt Nam đã và đang tích cực, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế.Điều này mở ra nhiều cơ hội, nhưng cũng có không ít thách thức đối với nông nghiệp, nông dân. Do vậy, ngành nông nghiệp cũng như nông dân cần nhận rõ những khó khăn, trở ngại để có những giải pháp hữu hiệu, tận dụng tốt cơ hội từ hội nhập mang lại.


Một cánh đồng trồng ớt hàng hoá ở Lạng Sơn

Sản xuất của ngành nông nghiệp có đóng góp không nhỏ cho nền kinh tế nước ta, bình quân khoảng 20% vào GDP; giá trị xuất khẩu của ngành nông nghiệp cũng không ngừng tăng cao. Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, giá trị sản xuất 6 tháng đầu năm 2016 ước đạt 397,4 nghìn tỷ đồng. Đáng chú ý, tuy nền kinh tế thế giới và trong nước còn gặp nhiều khó khăn, nhưng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thuỷ sản vẫn có bước tăng trưởng mới. Cụ thể, tháng 6 năm 2016, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thuỷ sản ước đạt gần 2,5 tỷ USD, đưa tổng giá trị xuất khẩu 6 tháng đầu năm 2016 đạt 15,05 tỷ USD, tăng 5,4% so với cùng kỳ năm 2015.Tuy nhiên thực tế cho thấy, mặc dù Việt Nam đang nỗ lực xây dựng một nền sản xuất nông nghiệp hàng hoá lớn, nhưng đa số vẫn là sản xuất nhỏ lẻ, phân tán. Theo số liệu của Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, cả nước có khoảng 10 triệu hộ nông dân, trong đó đa số là các hộ sản xuất nhỏ, bình quân đất đai chỉ khoảng 0,62 ha/hộ. Trong bối cảnh Việt Nam đã ký kết tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do, trong đó có những hiệp định lớn như Hiệp định đối tác chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP), Cộng đồng Kinh tế ASEAN (ACE), nông dân đang gặp phải hàng loạt khó khăn, thách thức như: trình độ lao động nông nghiệp còn thấp, khả năng áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến còn nhiều hạn chế. Sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, chịu rủi ro cao.Khả năng thích ứng và chống đỡ các cú sốc, đặc biệt là cú sốc về thị trường còn yếu.Thông tin và tiếp cận thông tin phục vụ sản xuất nông nghiệp còn nhiều hạn chế. Sự tham gia liên kết trong chuỗi giá trị nông sản chưa cao… Điều này đã dẫn tới năng suất và chất lượng sản phẩm có sự cạnh tranh thấp, chi phí sản xuất còn cao, do vậy nông dân khó có thể nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm của mình.Quá trình hội nhập cả về tiêu chuẩn và chất lượng nông sản còn gặp nhiều khó khăn. Yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm, về chất lượng sản phẩm sẽ trở lên khắt khe hơn. Đây cũng là một trong những điểm yếu đối với sản xuất nông nghiệp. Do vậy, khi hội nhập quốc tế, người nông dân dường như chưa thực sự xác định được phương hướng, bước đi, chưa bắt kịp với tiến trình hội nhập; tiếp cận thông tin còn chậm. Nhiều hộ nông dân sản xuất tự phát, chưa theo quy hoạch, dẫn tới tình trạng sản xuất thừa, không theo nhu cầu của thị trường. Mặt khác, hầu như các mặt hàng nông sản của Việt Nam chưa xây dựng được thương hiệu trên thị trường quốc tế, nên khả năng cạnh tranh thấp.Trong khi đó, các hợp tác xã, tổ hợp tác với vai trò là các đơn vị kinh tế hỗ trợ và dẫn dắt kinh tế hộ nông thôn, nhưng thực tế cho thấy khu vực này vẫn còn nhiều tồn tại, yếu kém. Tính đến hết năm 2015, trong lĩnh vực nông nghiệp có 19 liên hiệp hợp tác xã nông nghiệp, 10.902 hợp tác xã nông nghiệp, nhưng đa số là các hợp tác xã kinh doanh tổng hợp (8.036 hợp tác xã, chiếm khoảng 73,7%), số lượng hợp tác xã chuyên ngành không nhiều (chỉ khoảng 2.866 hợp tác xã, chiếm 26,3%). Hoặc như với 136.097 tổ hợp tác, thì chỉ có khoảng 100.000 tổ hợp tác trong trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thuỷ sản và lâm nghiệp. Điều này cho thấy, việc đăng ký lại hoạt động của hợp tác xã theo Luật Hợp tác xã năm 2012 còn chậm và mang tính hình thức. Do đó, khá nhiều hợp tác xã hoạt động kém hiệu quả, thiếu sự liên kết giữa hợp tác xã với các xã viên. Hoạt động sản xuất, kinh doanh của hợp tác xã chưa theo kịp cơ chế thị trường, phần lớn mới chỉ thực hiện các hoạt động của dịch vụ đầu vào, chưa quan tâm nhiều đến dịch vụ đầu ra, nhất là khâu tiêu thụ sản phẩm cho nông dân trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.Để tận dụng tối đa cơ hội từ hội nhập mang lại, khắc phục những khó khăn, thách thức, nâng cao khả năng cạnh tranh, trước hết, nông dân với vai trò là chủ thể trong sản xuất nông nghiệp cần chủ động hơn nữa trong quá trình hội nhập. Người nông dân cần biết điểm mạnh, điểm yếu của mình trong từng điều kiện cụ thể, để từ đó phát huy mặt mạnh, khắc phục điểm yếu, tạo nên những lợi thế so sánh, sản xuất ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao, chất lượng ổn định.Người nông dân thời kỳ hội nhập cần được trang bị những kiến thức chuyên môn và kỹ năng thực hành tốt, góp phần thực hiện chuyển đổi sản xuất và áp dụng tốt tiến bộ khoa học kỹ thuật mới và sản xuất.Người nông dân cũng cần phát huy tốt vai trò, trách nhiệm trong việc liên kết sản xuất để khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, phân tán, không đồng bộ. Tích cực tham gia trong quá trình đổi mới hợp tác xã nông nghiệp và tiến tới hình thành các doanh nghiệp nông nghiệp nhằm tăng năng lực sản xuất, khả năng vốn, tiêu thụ sản phẩm để nâng cao khả năng cạnh tranh cho sản phẩm của mình.

Tăng cường chính sách khuyến khích cho nông nghiệp, tiếp tục hoàn thiện quy hoạch tổng thể của cả nước và cụ thể cho từng vùng sản xuất; tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và bảo đảm yếu tố bền vững. Tập trung nghiên cứu các chính sách nhằm đẩy nhanh quá trình tích tụ ruộng đất, mở rộng quy mô sản xuất, tạo điều kiện hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung, đáp ứng được yêu cầu của thị trường trong và ngoài nước.Tiếp tục có chính sách hỗ trợ cho nông dân trong các khâu của quá trình sản xuất, hỗ trợ việc thiết lập và nâng cao năng lực quản lý, vận hành của các hợp tác xã, nhóm sản xuất quy mô lớn. Tăng cường khả năng quảng bá sản phẩm và hướng dẫn nông dân xây dựng thương hiệu nông sản. Trang bị cho nông dân những kiến thức và kỹ năng để áp dụng tiêu chuẩn sản xuất tốt (GAP) để sản phẩm có đủ điều kiện thâm nhập vào thị trường các nước.Tiếp tục kiện toàn hệ thống hạ tầng nông thôn, nhất là hạ tầng nội đồng phù hợp để tạo điều kiện cho nông dân nâng cao giá trị sản xuất gắn với xây dựng nông thôn mới. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền để góp phần hỗ trợ nông dân thay đổi tư duy sản xuất, khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, từng bước tiến tới sản xuất nông nghiệp hàng hóa lớn, làm ra những sản phẩm sạch, xây dựng được thương hiệu cho nông sản Việt Nam để tạo thêm năng lực cạnh tranh trên trường quốc tế./.

Nguồn: www.dangcongsan.vn